به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، حجتالاسلام سیدهادی موسویان در نشست تبیینی «مبانی و مختصات کنشگری مجازی در اندیشه امام شهید» که شب گذشته به همت مؤسسه جوانان عصر انقلاب اسلامی و با همکاری مرکز نهضت سواد رسانهای انقلاب اسلامی قم برگزار شد، به تبیین مبانی مسئولیتپذیری در اندیشه اسلامی و الزامات کنشگری در فضای مجازی پرداخت.
* کنشگری مسئولانه بر مدار امانت و عهد الهی
وی با اشاره به مفهوم «راع» و مسئولیتپذیری در منظومه معارف اسلامی اظهار کرد: مسئولیتپذیری به معنای مراقبت فزاینده و متعهدانه است و در این مسیر، انسان با دو مسئله اساسی امانت و عهد مواجه است.
حجتالاسلام موسویان با اشاره به روایتی از امام کاظم(ع) از رسول اکرم(ص) درباره ارتباط امانت با ایمان و عهد با دین افزود: امانت تنها به اموالی که متعلق به دیگران است محدود نمیشود، بلکه مجموعه استعدادها و ظرفیتهایی را نیز در بر میگیرد که خداوند در اختیار انسان قرار داده است. عهد انسان نیز همان میثاقی است که باید در مسیر دین و بهویژه مسئله ولایت به آن پایبند باشد.
وی ادامه داد: اگر بخواهیم عهد خود را نسبت به دین ادا کنیم، این عهد در نسبت با ولی معنا پیدا میکند و برای بهجاآوردن امانتهای الهی نیز باید مسیری را در زندگی دنبال کنیم که به شکوفایی استعدادهای انسان در عرصه ولایت منجر شود.
معاون راهبردی مرکز تخصصی تمدن نوین اسلامی با بیان اینکه بسیج، عرصه تجلی صفات مقدس و ظرفیتهای نهفته در وجود انسان در مسیر ولایت است، تصریح کرد: بسیج صرفاً یک مجموعه یا تشکیلات نیست، بلکه راهی پیش روی بشر است که با حرکت در آن، ظرفیتهای انسانی به میدان میآیند و همه افراد برای تحقق یک هدف الهی پای کار قرار میگیرند.
* حضرت زهرا(س)؛ الگوی بهکارگیری همه ظرفیتهای انسانی
حجتالاسلام موسویان با اشاره به مفهوم مسئولیت در تحقق امانتهای الهی، حضرت فاطمه زهرا(س) را نمونه کامل انسانی دانست که همه ظرفیتهای وجودی خود را به میدان آورده است و گفت: حضرت زهرا(س) در کوتاهترین فرصت و در عرصههای عبادی، جهادی و دیگر میدانهای مسئولیت، استعدادهای انسانی خود را به شکوفایی رساندند و الگویی کامل از انسان مسئول و متعهد ارائه کردند.
وی با اشاره به امانت ازلی الهی که در قرآن کریم از آن سخن گفته شده است، اظهار کرد: حمل این امانت الهی که آسمانها و زمین از پذیرش آن سر باز زدند، نیازمند رهاشدن انسان از خود و عبور از قیدوبندهای محدودکننده است.
این پژوهشگر حوزه انقلاب اسلامی افزود: امروز نیز برای ادامه مسیر انقلاب اسلامی و ایفای مسئولیت در برابر امانت و عهد الهی، باید از خودمحوری و گرفتارشدن در مادیات عبور کنیم؛ زیرا انسانی که همچنان در مرحله خودخواهی و دلبستگیهای مادی باقی مانده است، نمیتواند امانت الهی را بهدرستی ادا کند.
وی با تأکید بر اینکه اساس همه این مباحث، احساس مسئولیت و ایمان مسئولانه است، خاطرنشان کرد: انسان باید به این باور برسد که در این عالم نقشی بر عهده دارد و در برابر آن مسئول است.
* شناخت مبانی فلسفی؛ نخستین گام کنشگری در فضای مجازی
حجتالاسلام موسویان در ادامه با اشاره به ضرورت شناخت فضای مجازی پیش از هرگونه مواجهه با آن گفت: نخستین مسئله در مواجهه با فضای مجازی این است که از منظر حکمی و معرفتی، جایگاه این پدیده نوظهور را بشناسیم و مشخص کنیم که در نظام معارف ما چه موقعیتی دارد و با چه مسئلهای روبهرو هستیم.
وی افزود: مواجهه ستیزهجویانه یا دوستانه با هر پدیدهای باید پس از شناخت صحیح آن صورت بگیرد. تا زمانی که شناخت درستی از یک مسئله نداشته باشیم، دچار غفلت فراگیر میشویم و نمیتوانیم موضع و جهت خود را در قبال آن مشخص کنیم.
معاون راهبردی مرکز تخصصی تمدن نوین اسلامی با بیان اینکه فناوری غربی در عرصه فضای مجازی بدون گسست از فلسفه غرب به مسیر خود ادامه میدهد، اظهار کرد: اگر مسیر علم بهدرستی طی شود، به لقاءالله منتهی خواهد شد؛ اما اگر انسان گرفتار وهم شود، به سمت ظلمتهای شیطانی حرکت میکند.
وی یکی از ویژگیهای فضای مجازی را ایجاد «فهم منقطع» دانست و توضیح داد: مسئلهای که دشمن در این عرصه دنبال میکند، ایجاد فهمی گسسته است؛ به این معنا که انسان با یک مسئله مواجه میشود، اما عقبه و ریشههای آن را نمیشناسد و ارتباط خود را با حقیقت از دست میدهد.
حجتالاسلام موسویان ادامه داد: فضای مجازی میتواند پیوستگی میان گذشته، امروز و آینده را قطع کند. در چنین فضایی، مخاطب بدون شناخت گذشته و آینده و حتی بدون درک پیوسته زمان حال، با مسائل مواجه میشود و این وضعیت زمینه گرفتارشدن انسان در عرصه وهم را فراهم میکند؛ درحالیکه وهم در نقطه مقابل علم قرار دارد.
* ضرورت شناخت انسانشناسی، غربشناسی و علوم شناختی
وی با تأکید بر اینکه فعالیت در فضای مجازی به شناخت عمیق مبانی فکری نیاز دارد، گفت: ما باید پیام اسلام ناب و حرف تازه انقلاب اسلامی را بهدرستی بشناسیم و در این عرصه به حداقلها اکتفا نکنیم. تبیین پیام انقلاب نیازمند اندیشهورزی، شناخت انسان، شناخت غرب و آگاهی از مبانی فلسفی فضای مجازی است.
این پژوهشگر حوزه انقلاب اسلامی با اشاره به اهمیت علوم شناختی افزود: حوزه علوم شناختی مسئلهای بسیار جدی است که باید بهصورت تخصصی وارد آن شویم و نباید آن را با جنگ نرم یکسان بدانیم؛ چراکه در فرایند تحول جنگ نرم، با پدیده جنگ شناختی نیز مواجه هستیم که ماهیت و خروجی متفاوتی دارد.
وی با بیان اینکه شناخت زیرساختهای فناوری، علوم پایه و علوم انسانی مرتبط با فضای مجازی ضروری است، خاطرنشان کرد: باید خاستگاه فضای مجازی و نسبت آن با حوزههای علوم انسانی و فناوری مورد بررسی قرار گیرد؛ چراکه شناخت این پدیده مستلزم آگاهی از هر دو عرصه است.
* فضای مجازی و ضرورت آمادگی برای تحول بزرگ هنری انقلاب
حجتالاسلام موسویان در بخش دیگری از سخنان خود به ظرفیتهای فضای مجازی در عرصه هنر اشاره کرد و گفت: انقلاب اسلامی اکنون وارد مرحلهای شده است که در آستانه یک تحول بزرگ هنری قرار داریم. در حوزه سینما و فعالیتهای هنری، با زمینههای یک تحول عظیم مواجه هستیم و باید برای ورود مؤثر به این مرحله آمادگی داشته باشیم.
وی افزود: برای ایفای نقش صحیح در این مسیر، باید جایگاه خود را بهدقت بشناسیم، مسیر درست رسیدن به قله را تشخیص دهیم و از سطحینگری در این عرصه پرهیز کنیم.
این پژوهشگر حوزه انقلاب اسلامی با اشاره به دغدغههای امام شهید درباره فضای مجازی تصریح کرد: یکی از دغدغههای مهم امام شهید این بود که دشمن از فضای مجازی چگونه استفاده میکند و ما باید ضمن شناخت این شیوهها، نقطه مقابل آن را نیز بشناسیم و در همان مسیر حرکت کنیم.
* ضرورت مقابله با بداخلاقی و تقویت ارتباطات اجتماعی در فضای مجازی
وی با تأکید بر اهمیت کنترل و مدیریت رفتار در فضای مجازی اظهار کرد: در این فضا، بدگویی، تهمتزدن، هتک حرمت و آبروبردن افراد بهوفور مشاهده میشود؛ درحالیکه امام شهید نسبت به ضرورت رفتار صحیح و اخلاقی در این عرصه توجه و تأکید داشتند.
حجتالاسلام موسویان با بیان اینکه باید از ظرفیت کمپینها و ابزارهای فضای مجازی برای تقویت ارتباطات اجتماعی استفاده کرد، افزود: یکی از ویژگیهای این ابزار، ظرفیت ایجاد تفرقه است؛ زیرا بر مبنای وهم و فردگرایی عمل میکند و از فلسفه غرب تأثیر پذیرفته است.
* قدرت بسیجکنندگی اسلام؛ شاخصه مهم ولایت در برابر قدرت غرب
معاون راهبردی مرکز تخصصی تمدن نوین اسلامی با تأکید بر اینکه فضای مجازی باید در خدمت تقویت قدرت بسیجکنندگی اسلام قرار گیرد، گفت: یکی از مهمترین شاخصههای ولایت در برابر قدرت غرب، قدرت بسیجکنندگی است و امروز آنچه دشمن را به هراس میاندازد، قدرت حضور و اجتماع مردم در صحنه است.
وی با اشاره به جایگاه مردم در نظام مردمسالاری دینی اظهار کرد: ولایت جایگاهی است که مردم را وارد میدان میکند. در نظام مردمسالاری دینی، آرای مردم در تعیین سرنوشت آنان نقش دارد، حمایت مردم عامل ثبات نظام است، حضور آنان امنیت و پویایی نظام را ایجاد میکند و وحدت مردم نیز زمینه همبستگی و تحقق ولایت الهی را فراهم میآورد.
حجتالاسلام موسویان نظارت عمومی مردم را از دیگر عوامل ثبات جامعه دانست و افزود: شیوهای که گاهی در فضای مجازی دنبال میشود، توهین و یقهگیری از مسئولان است؛ درحالیکه باید بهجای چنین رفتارهایی، نظارت عمومی و مسئولانه مردم را تقویت کنیم.
* گفتمانسازی؛ زمینهساز ورود مؤثر مردم به میدان
وی در ادامه با تبیین مفهوم گفتمانسازی گفت: گفتمانسازی به این معناست که مردم یک مسئله را بدانند، به آن باور داشته باشند و خواستار تحقق آن شوند. در نهایت، این مردم هستند که باید برای حل مسائل و تحقق اهداف وارد میدان شوند.
این پژوهشگر حوزه انقلاب اسلامی با اشاره به نقش گفتمانسازی در شکلگیری انقلاب اسلامی اظهار کرد: انقلاب اسلامی، بر اساس بیانات امام شهید، با گفتمانسازی شکل گرفت و امروز نیز برای پیشبرد اهداف انقلاب باید این مسیر را دنبال کنیم.
حجتالاسلام موسویان با تأکید بر نقش حلقههای میانی در این فرایند خاطرنشان کرد: حلقههای میانی باید به مردم بیاموزند که چگونه اقدام کنند. همچنین باید سازکارهای لازم برای ورود مردم به عرصههای مختلف فراهم شود تا آنان بتوانند آموختهها و باورهای خود را در میدان عمل محقق کنند.
وی در پایان، نقش رسانهها و فضای مجازی را در این عرصه مهم دانست و بر ضرورت بهرهگیری هدفمند از ظرفیت این ابزارها برای گفتمانسازی، تقویت ارتباطات اجتماعی و فراهمکردن زمینه مشارکت و کنشگری مسئولانه مردم تأکید کرد.
انتهای پیام/










نظر شما